Hak Taalâ dört unsur yarattı. Her unsura bir Nebî düştü: Biri Âdem peygamber. Biri Nuh peygamber. Biri Musa peygamber. Bir de, İsa peygamberdir. Bunların herbiri bir unsura mazhar düşmüştür.

Âdem peygamberin ilk (kalıbı) varlığı topraktan yaratıldı. Nuh peygamberin mazharı su idi. Musa peygamberin mazharı ateş idi. İsa peygamberin mazharı da hava idi. Fakat, Muhammed aleyhisselâm dört unsura da mazhar idi. Zahir varlığında dördü de tamamlanmıştı. Ancak, zikr olunan peygamberlerin kalıp (vücut)larına ruh sonradan taalluk etti (geldi).

Öyle ise bu durumda, Adem peygamberin ilk varlığının toprak olmasının hikmeti, mazharının, (toprak) olmasıdır.

 

Nuh aleyhisselâmın toprağında “su”luk olduğundan dolayı dünyayı tufana verdi.
Zira, tasarruf sahibinin varlığında hangi unsur fazla olursa onun zamanında o (unsura) ait şeyler meydana gelir. Eğer Nuh (S.A.) unsurların dördüne de mazhar düşseydi ondan gazap gelmezdi. Çünkü o yalnız bir unsura mazhar düştü. Diğerlerine mazhar olmadığından gazaba gelip dünyayı tufana gark etti. Çünkü küllü su hükmünde idi. -Allah’ın emri ile- Fakat diğer unsurlara mazhar düşmüş olsa idi dua edip dünyayı tufana gark ederek kendini ahirette mesul etmezdi. Ancak, sonradan pişman olup istiğfar ettiği meşhur (malûm) dur.

Musa peygamberin mazharının ateş olduğuna da sebep ve amil şudur ki: O son derece gazaplı idi. Gazaba gelerek mübarek lisanına gelen her sözü söylerdi. Ateşlik tarafı galip idi. Onun için de gazaplı idi. Nübüvvet gelmeden önce Mısırda insan helak etti.
İsa peygamberin ise unsuru hava idi. Çünkü Allah Taalâ kendi azameti ile onun hakkında “Rûhullah” demiştir. Ruh ise havadan ibarettir. Ruhun vechi çoktur, izah edilmiş olsa söz uzar.

Yine, felekler sayısınca İsa namında havalık galiptir.
Bir vechi de şudur: İsa’nın varlığında havalık üstün olduğundan riyazat kuvveti ile felek’e çıktı. Çünkü, vücudunda ağırlık yoktu. Letafet var idi. Hava ise latiftir. Ancak cisminde hava üstün geldiğinden felek’e çıktı. Zira, hava felek’e yetişmeye dek yerde duramaz.

Fakat Rasûlûllah hazretlerinin mübarek cisminde dört unsur da mutedil bir şekilde bulunmaktaydı, dediklerinin sebebi şudur ki; Hak Taalâ on sekiz bin alemi Rasûlûllah hazretlerinin mübarek ruhundan vücuda, getirdi. Rasûlûllah hazretlerinin mübarek Ruhu ise onsekiz bin alemin aslıdır. Varlığının sarayına gelinceyedek i’tidâlde yaratıldı. Hiç bir Nebî’nin dört yârı yokdu. Sadece Rasûlûllah hazretlerinin vardı. Çünkü, dört yâr açıklanan dört nebiye işarettir.

Dört yâr (cihar yâr-ı güzin) in ilmi o dört nebîde vardı. Ayrıca, dördü dört unsurun mazharı idi.

Rasûlûllah hazretleri bunların dördünün aslı idi. Çünkü, dört unsur Ruh-ı Muhammediden varlığa gelmiştir. Varlığa gelen o dört unsur, Rasûlûllah’ın ashabı olan dört yârdir.